สวัสดีทุกท่านครับในบทความนี้เราจะมาพูดถึงการบาลานซ์เสียงที่หลายๆคนรอคอยว่าทำยังไงเพลงถึงจะดีอย่างที่ควรจะเป็นแต่ขอบอกก่อนเลยว่าการจะบาลานซ์ตามบทความนี้แล้วได้คุณภาพนั้นขึ้นอยู่กับเสียงที่เราได้ด้วยอย่าคิดว่าบาลานซ์ดีแล้วเราจะอัดยังไงก็ได้นะครับ..เอาละเรามาเริ่มกันเลยดีกว่า

การบาลานซ์ที่ดีนั้นผมอยากให้ทุกท่านแบ่งประเภทของเครื่องดนตรีออกเป็นส่วนๆก่อนถามว่าทำไมต้องแบ่ง...ในการทำงานทุกอาชีพระเบียบหรือการจัดการที่ดีย่อมทำให้เราทำงานง่ายขึ้นและเอาเวลาไปตั้งใจทำอย่างอื่นดีกว่า ในการแบ่งนั้นผมให้มองภาพเครื่องดนตรีเป็นประเภทดังนี้ ดีด, สี, ตี, เป่า, เคาะ, อื่นๆ เอาละพอเราแบ่งแบบนี้แล้วเราก็จะได้เครื่องดนตรีประมานนี้ผมยกตัวอย่างของ Full Band นะครับ

ประเภทดีด

• กีต้าร์โปร่ง
• กีต้าร์ไฟฟ้า
• จะเข้
• พิน

ประเภทสี

• ไวโอลิน
• ซอ
• เชลโล่
• ดับเบิ้ลเบส

ประเภทตี

• กลองชุด เช่น แสนร์, ทอม, ไฮแฮท, กระเดื่อง
• กลองแต็ก

ประเภทเป่า

• ทรัมเป็ต
• แตรวง
• อื่นๆ

ประเภทเคาะ

• เพอร์คัสชั่น
• บองโก้
• แทมบูริน
• อื่นๆ

เอาละพอเราแยกเครื่องได้แล้วเราก็จัดการแทร็คให้มันอยู่ด้วยกันเป็นกลุ่มๆเวลาเราหาแทรคก็จะง่ายขึ้นแล้วต่อไปเราจะเริ่มบาลานซ์กันเลยในการบาลานซ์นั้นสิ่งที่ควรจำเลยคือ Master Output ต้องไม่เกิน 0(ศูนย์)ใครไม่รู้ว่าคืออะไรดูรูปนี้เลยจะมีอยู่ทุก DAW แน่นอน DAW ไหนไม่มีอย่าไปใช้ฮ่าๆ

ที่ไม่ให้เกินศูนย์เพราะในระบบ Digital การที่สัญญานเกินศูนย์นั้นจะถูกตัดออกไปเท่ากับเสียงนั้นๆจะเสียหายเอาละพอเรารู้แล้วว่าห้ามเกินศูนย์เราก็เริ่มละเลงบาลานซ์อย่างเมามันได้ทันทีโดยการเริ่มบาลานซ์นั้นไม่มีกฏตายตัวว่าเราจะต้องเริ่มจากอะไรก่อนแต่มีวิธีและแนวคิดง่ายๆในแบบของผมคืออยู่ที่แนวเพลงที่เรากำลังทำอยู่เช่น

• Cover แนวนี้ส่วนใหญ่ก็จะมีร้องกับกีต้าร์หรือมีคาฮองเพิ่มมาส่วนตัวของผมจะเริ่มจากร้องก่อนว่าอยากได้ความดังของเสียงร้องประมานไหนก็ตั้งไว้เลยแต่อย่าลืมห้ามเกินศูนย์ !!!!! ที่ Master Output
• Full Band ส่วนใหญ่ก็เริ่มจากกลองชุดและเครื่องเคาะไล่ๆมาจนถึงเสียงร้องเป็นชิ้นสุดท้าย
• Jazz ร้องก่อน

ประมานนี้เป็นต้นครับแต่ผมจะยกตัวอย่างเป็น Full Band แล้วกันว่าผมทำอย่างไรเพราะมีเครื่องดนตรีครบ

เริ่มต้นผมจะมิกซ์กลองชุดก่อนโดยเริ่มจากกระเดื่องจากนั้นก็ไล่ไปที่ ไฮแฮท แสนร์ ทอม เครื่องทองเหลือง และ โอเวอร์เฮดกับไมค์รูมตอนเราบาลานซ์พวกกลองชุดความดังที่ Master Output จะอยู่ที่ประมาน -10 dBFS(จะเท่าไหร่ก็ได้แต่อย่าเกินศูนย์ dBFS) หลายคนพอเริ่มทำตามนี้จะอุทานออกมาโอ้วแม่เจ้าเพลงมันเบาจังวะแล้วทุกท่านก็จะเริ่มขยับ Fader ของแต่ละแทรคขึ้นเรื่อยๆเพื่อให้มันได้ยินดังๆแต่เดี๋ยวก่อน!! แบบนี้ผิดนะครับเพราะถ้าคุณดัน Fader ขึ้นไปแล้วแทรคที่เหลือที่ยังไม่ได้ทำมาเปิดใส่รับรอง Master Output แดงเถือก..ผิด!! ไปเพิ่ม Volume ที่ Audio Interface แทนครับเปิดลำโพงดังๆเลยถ้าอยากได้ยินสะใจเพราะตอนเราบาลานซ์เพลงมันเบาอยู่แล้วปกติครับอย่าไปตกใจ

หลังจากได้กลองชุดแล้วเราก็จะค่อยๆขยับไปทำ กีต้าร์ เปียโน เครื่องสี เครื่องเป่า จนสุดท้ายคือเสียงร้องแต่ตลอดขั้นตอนการบาลานซ์เสียงแต่ละประเภทควรเปิดเสียงร้องฟังคู่ไปด้วยเช่นเปิดกลองชุดและเสียงร้องเทียบกันดูคุณจะได้ยินว่ามีความถี่หรือเครื่องดนตรีชิ้นไหนที่มันเล่นขึ้นมาแล้วทำให้เสียงร้องไม่ชัดเราจะได้ไปจัดการกับพวก EQ หรือลดเสียงพวกนั้นได้ในการทำแบบนี้จะทำตลอดเวลานะครับกลองเสร็จก็เปิดร้องคู่กันดูถ้าดีแล้วก็ปิดร้องไว้ไปทำเครื่องประเภทอื่นต่อแล้วก็มาเปิดร้องเทียบอีกทำไปเรื่อยๆจนครบครับ เอาละหลังจากทำเสร็จหมดทุกชิ้นแล้วหันไปดู Meter บ้างหรือเปล่าว่ามันเกินศูนย์มั้ยถ้าเกินไปลดครับอย่าให้แหลมออกแดงเชียว

จริงๆแล้วการบาลานซ์หลายคนชอบบอกว่าอัดมาเบาแล้วมันไม่ดังขอตอบเลยว่าถูกแล้วถ้าไม่เชื่อลองไปอ่านโพสของพี่จิฟโปรดิวเซอร์ของ Crispy Sound ได้ที่ ลิงค์นี้ อัดมาแค่ -18 dBFS เองเบามากๆแต่ทำไมเค้าทำได้หละครับเพราะฉะนั้นอัดมาเบาไม่เกี่ยวครับเพราะถ้ามันเบาเราเปิดลำโพงดังๆทดแทนได้ครับ

มาถึงช่วงสุดท้ายพอเราบาลานซ์เพลงทั้งหมดความดังที่ Master Output โดยเฉลี่ยที่ควรจะเป็นคือ -6 dBFS ถึง -3 dBFS(สเกลของ Meter คือ dBFS) แต่ผมเคยบาลานซ์ออกมาเสร็จได้ -10 dBFS ก็มีเพราะเพลงเป็นแนวสบายๆจะไปดังลั่นก็คงไม่ถูกหลังจากเราได้ค่าโดยประมานนี้แล้วมันก็เหมาะและพร้อมที่จะนำไปทำมาสเตอร์ต่อแล้วละครับแต่ถ้าใคร Meter Peak มาแดงๆเนี่ยบอกได้เลยว่าเอาไปทำมาสเตอร์ต่อยากมาก และ มีแต่เสียกับเสียด้วยเพราะฉะนั้นอย่าลืมสิ่งที่บอกไปตั้งแต่แรกครับว่า อย่าเกินศูนย์.................

หลังจากอ่านบทความนี้จบแล้วหลายคนสงสัยเห้ยเข้ามาอ่านแล้วทำไมไม่เห็นบอกเลยว่าจะต้องเอา กระเดื่องดัง -10 เอาทอมดัง -6 เอากีต้าร์ -12 ผมบอกตรงนี้เลยว่าการมิกซ์เพลงนั้นทุกๆเสียงที่อัดมาไม่เหมือนกันความดังที่อัดไม่เท่ากันโทนเสียง สำเนียง น้ำหนักการเล่น อารมณ์เพลง ทุกอย่างล้วนแตกต่างกันเพราะแบบนี้ผมก็เลยตอบไม่ได้ว่าแต่ละเครื่องต้องดังเท่าไหร่โปรดใช้การฟังของตัวท่านเองเท่านั้นผมบอกได้แค่แนวทางและผลสุดท้ายที่จะได้ใกล้เคียงกันเท่านั้นและในการทำเพลงแล้วความรู้เรื่องการบาลานซ์อย่างเดียวคงไม่พอทุกท่านควรหาความรู้ด้านอื่นๆมาเพิ่มเติมด้วยเพราะการบาลานซ์ก็มีผลเกี่ยวกับเรื่องของ Frequency(ความถี่) เข้ามาเกี่ยวข้องเยอะแยะไปหมดควรหาข้อมูลเรียนรู้ตลอดเวลาด้วยนะครับ ^^